Yıllık arşivler: 2015

Ölçme Aracında Bulunması Gereken Özellikler

Bir ölçme aracında bulunması gereken özelliklerden en önemlisi ölçme aracının amacıyla ilgilenen Geçerliliktir.

Daha sonra ikinci olarak ölçme araçlarında elde edilen sonuçlarının doğruluğuyla ilgilenen Güvenirliktir.

Üçüncü olarak ise ölçme aracının maliyet kısmıyla ilgilenen Kullanışlılıktır.

  • Geçerlilikte temel vurgu, ölçme aracının amacıyla ilgilendiği için tum vurgularımız amaç üzerinden olacaktır.
  • Güvenirlikte temel vurgumuz, ölçme araçlarından elde edilen sonuçların doğruluğuyla ilgileneceği için tamamen sonuç üzerine gidecektir.
  • Kullanışlılıkta ise maliyettir.

Amaç(Geçerlilik), Sonuç(Güvenirlik) ve Maliyet(Kullanışlılık) ilişkisi gözüyle bakacağız.

Örneğin,

Sen bir araba alacaksın.Arabayı almaya gittiğinde bir Amacın(Geçerlilik) vardır.Spor arabadır, ticaretle uğraşıyorsan ticari arabadır veya aileye yönelik bir arabadır.Velhasıl öncelikle bir amacın vardır.Daha sonra arabayı almaya gittiğinde sana verilen katalogda yazan verilerin doğrulunu merak edersin.Yani 100 km hızda şu kadar yakar, bu kadar gider şeklinde…Bunun doğruluğunu araştırdığın kısım Güvenirliğidir.Son olarak Maliyet(Kullanışlık) bakarsın.

Şimdi bu üç özelliği sonraki yazılarımda sırasıyla inceleyeceğiz…

Hata Türleri

Yetenek ve tutum değiştirilmesi zordur.Değişme ihtimali az olduğu için hata karışma olasılığı düşüktür.

Öğrenme eksikliği ya da bilgi eksikliği bir hata değildir.

Ölçmede Hata
X(Gerçek) – X(Gözlenen)

Sabit Hata

Her ölçme işlemine aynı miktarda karışan hatadır.Yani, yapılan ölçme işlemini aynı miktarda etkileyen hatadır.

Eğer yapılan hata;

  • Her ölçme işlemine karışıyorsa ve
  • Her ölçme işlemini aynı miktarda etkiliyorsa sabit hata vardır.

Örnek olarak;

Bir öğretmenin tüm öğrencilerine 10 puan fazladan vermesi.

Bir terazinin her ölçümde 100 gr eksik tartması.

Sabit hatanın,

  • Kaynağı, yönü ve miktarı bellidir.
  • İstenildiği taktirde düzeltilebilir.
  • Geçerliliği düşürür, güvenirliği etkilemez.

Bir hata düzeltilebiliyorsa eğer bu hata ölçme işleminde geçerliliği düşürürken güvenirliği etkilemez.

O halde, sabit hata düzeltilebildiği için geçerliliği doğrudan etkiler ama güvenirliği etkilemez.

Sabit hatanın geçerliliği düşürürken, güvenirliği etkilememesinin sebebi düzeltilebilir olmasıdır.

Eğer ölçme işleminde sabit hata varsa;

  • Aritmatik Ortalama
  • Mod
  • Medyan

değişir.

  • Standart Sapma
  • Varyans
  • Varyanj

değişmez.

Örneğin,

30 cm uzunluğunda bir cetvelin 1 cm lik kısmı kırık olsun.Eğer ki ben bu cetvel ile 30 cm altında ölçümler yaparsam, her ölçümde 1 cm lik hata verecektir.Yani sabit hatadır.

Eğer bir sınavda herhangi bir soru tüm öğrenciler tarafından cevapsız bırakılırsa sabit hatadır.

Sistematik Hata

Ölçme işleminin tümünede karışabilir, bir kısmınada karışabilir.Sistemli karışır.Sistemli karışan hatalardır.

Eğer
Ölçme İşleminin Tümüne Karışıyorsa…Ölçme İşleminin Bir Kısmına Karışıyorsa…
Farklı miktarda karışmak zorundadır.Eğer aynı miktarda karışsaydı sabit hata olurdu.Eşit ya da farklı miktarda karışan hatadır.
Örnek
Bir öğretmenin tüm öğrencilerine aldıkları notun %10u kadar puan vermesi.
Örnek
Bir öğretmenin yazısı güzel olan öğrencilere 5 puan fazladan vermesi.

Sistematik Hatanın literatürdeki diğer ismi “Yanlılık Hatası”dır.

Sistematik hatanın,

  • Kaynağı, yönü ve miktarı bilinir.
  • Sabit Hatada olduğu gibi aritmatik işlemlerle düzeltilebilir.
  • Geçerliliği düşürür, güvenirliği etkilemez.

Bir hata düzeltilebiliyorsa eğer, adı ne olursa olsun sadece geçerliliği düşürüyordu.Güvenirliliği de etkilemiyordu.

Sistematik Hatanın, geçerliliği düşürüp, güvenirliliği etkilememesinin sebebi düzeltilebilir olmasıdır.

Genellikle

  • Aritmatik Ortalama
  • Standart Sapma
  • Varyans

değişir.

  • Mod
  • Medyan
  • Ranj

duruma göre ya değişir ya değişmez.

Örneğin,

30 cm uzunluğunda bir cetvelin 1 cm lik kısmı kırık olsun.Eğer ki ben bu cetvel ile 30 cm üstünde ölçümler yaparsam, her bir ölçümde hata tekrarlamaya başlayacağı için sistematik hata söz konusudur.Yani sistematik hatadır.

Sabit hata tekrarlanmaya başlarsa sistematik hataya döner.

Bir terazinin her 1 kg tartımında 100 kg, 2 kg tartımında 200 kg hata vermesi sistematiktir.

Tesadüfi Hata

Ölçme işlemine rastgele ya da kuralsız karışan hatalardır.

  • Kaynağı, yönü ve miktarı belirsizdir.Kestirilemez.
  • Haliyle kaynağını, yönünü ve miktarını bilemediğimiz için düzeltemeyiz.

Bir hata düzeltilemiyorsa güvenirliği etkiler.Dolaylı yoldan da geçerliliği etkiler.Tersi doğru değildir.

Örneğin,

Öğretmen ya da öğrencinin

  • Dikkatsizliği
  • Yorgunluğu
  • Sağlık Durumu
  • Motivasyonu
  • Psikolojik Durumu

Ortamın

  • Sıcak, Isı
  • Ses
  • Işık

Kopya -> Kimin çektiği, nasıl çektiği bilinmez.

Sallama(Şans Başarısı)

Rehberlik ve Psikolojik Danışma Nedir?

Bireyin kendisini anlaması, çevresindeki olanakları tanıması, problemlerini çözebilmesi, bağımsız hale gelebilmesi ve doğru kararlar vererek kendisini gerçekleştiren bir kişi olabilmesi için uzman kişilerce yapılan sistematik ve profesyonel bir yardımdır.

Rehberlik, yol göstermek, klavuzluk etmek demek değildir!!!

Rehberlik, yollar göstermek, seçenekler sunma işidir.

Rehberlik, bireyin kendini tanıması, anlaması, kabul etmesidir.Gizil güçlerini fark edip geliştirebilmesidir.Çevresini tanımasıdır.Karşılaştığı sorunları çözebilmesidir.İsabetli seçimler yapabilmesidir ve nihai anlamda kendini gerçekleştirebilmesi için uzman kişilerce yapılan sistematik ve profesyonel bir yardım sürecidir.

Burada kastedilen “Birey“, herkestir.
Gizilgüç” ise, potansiyeldir.

Kendini Tanıma
Bireyin sahip olduğu niteliklerin farkına varmasıdır.Bir başka deyişle bireyin özende var olan ve açığa çıkmamış özellikleri ile eylemlerine yön veren duygu, düşünce ve tutumlarının farkında olmasıdır.

Sahip olduğu yeteneklerin bilincinde olmadır.

Kendini Kabullenme
Kendini tanıdıktan sonra sahip olduğu niteliklerle yaşama devam etmesidir.

Çevreyi Tanıma
Bireyin yakın çevresinden başlayarak uzağa doğru olarak kendisinden beklentileri fark etmesi, çevresince kendisine sunulan olanakları tanıması, çevresinde kendisi için riskli olacak uygulamaları görmesi, toplumsal kuralları ve değerleri bilmesi durumudur.

Toplumda benim için iyi kötü ne var? bilincinde olmaktır.Bulunduğumuz çevreye adapte olmak ve sosyalleşmek istiyorsak önce çevre tanınmalıdır.

Uzman
Rehberlik alanında uzman denildiğinde “Psikolojik Danışman” kastedilmektedir.Ayrıca belirtmek gerekirse okullarda psikolojik danışman unvanının yanı sıra rehberlik hizmetini yerine getiren uzmanlar için “Rehber Öğretmen” veya “Okul Rehber Öğretmeni” gibi unvanlar da kullanılmaktadır.

Okulda Rehberlik Hizmetini Yerine Getiren UzmanlarKarıştırabilecek Olan Ama Uzman Olmayanlar
  • Rehber Öğretmen
  • Okul Rehber Öğretmeni
  • Psikolojik Danışman
  • Sınıf Öğretmeni
  • Branş Öğretmeni
  • Sınıf Rehber Öğretmeni
Yardım Süreci
Rehberlik hizmeti bir yardım hizmeti olup, bu yardım ile kastedilen daha çok psikolojik bir yardımdır.

Daha çok psikolojik yardım kastediliyor.

Süreç, Rehberlikte bireyin değişmesi için zaman gerekir.

Kendini Gerçekleştirme
Kendini Gerçekleştirme, rehberlik yardımlarıyla ulaşılmak istenen en üst noktayı ifade etmektedir.

Gizilgüç ile kendini gerçekleştirir.Yani potansiyelinin farkına varıp en iyi düzeyde kullanarak kendini gerçekleştirir.

Rehberliğin Amaçları
  1. İlk yapılması gereken şey bireyi tanımaktır.
    Bireyi tanımanın ilk amacı bireye kendini tanımaktır.Bireye kendisini tanıtmak, özerkliğini vermek demektir.
  2. Bireyin çevresini tanımasına ve çevresinde etkin uyumuna yardımcı olmak.
  3. Bireyin Bireyin problemlerini çözebilmesine yardımcı olmak.
  4. Bireyin kendisine uygun seçimleri yapmasına, kararları verebilmesine yardımcı olmak.
  5. Bireyin sahip olduğu görünür ya da gizil tüm potansiyellerini en üst düzeyde geliştirmesine yardımcı olmak.
  6. Gerçekleştirilen bu yardımlar neticesinde nihai, asıl olarak bireyin kendisini gerçekleştirmesine yardımcı olmaktır.
    Yani rehberliğin asıl amacı kendini gerçekleştirmektir.

Kendini Gerçekleştirmek bir süreçtir.Doğrusal değil, Eğrisel bir süreçtir.

Kendini Gerçekleştirme’nin ilk temsilcisi Maslow’dur.

Hümanistik
(İnsalcıl)
(Danışandan Hız Alan)

(Danışan Merkezli)
(Birey Merkezli)
MaslowC. Rogers
Kendini GerçekleştirmeTam Verimlilik
İnsancıl Yaklaşım ve Rehberlik
  • İnsancıl yaklaşım, “Danışandan Hız Alan”, “Birey Merkezli” veya “Danışan Temelli Yaklaşım” olarak da bilinir.
  • Bu yaklaşımın öncüleri A. Maslow ve C. Rogers’tır.
  • Bu yaklaşım insanı doğuştan iyi görmekte ve her bireyin olumlu özelliklerle dünyaya geldiğini savunmaktadır.
  • İnsancıl yaklaşıma göre her birey, doğuştan kendini gerçekleştirme eğilimine sahiptir.Bu nedenle bireylerin davranışlarının altında yatan esas neden, kendini gerçekleştirme arzusudur.
  • Kendini gerçekleştirme ise bir süreç olup, bireylerin bu amacına erişebilmesi için önceden karşılaşılması gereken ihtiyaçları söz konusudur.
  • Maslow’a göre ihtiyaçların bir hiyerarşisi bulunmaktadır.Bunlar aynı zamanda psikolojik sağlığın dereceleridir.Bu hiyerarşide bir üst ihtiyaca geçebilmek için o ihtiyacın altında yer alan ihtiyacın doyurulması zorunludur.Bu yüzden doyurulamayan veya alt düzeyde doyurulan bir ihtiyaç, bireyin “baskın ihtiyacı” olacaktır.
Kendini Gerçekleştirme Pramidi

Kişinin ne yaptığı değil, neden yaptığı ihtiyacını gösterir…

Yukarıdaki piramitti incelersek eğer,
Estetik, Hangi işi yapıyorsak yapalım, o işi en iyi yapmak, estetik yapmak demektir.Sanata, sanatsal faaliyete yer vermesi
Güvenlik, “Korunma”, “Barınma”, “Ekonomi”, “Sosyal Güvence” gibi anahtar sözcüklere vurgu varsa aklımıza güvenlik gelecektir.

Maslow, ihtiyaçların üç özelliği olduğunu ve hiyerarşik bir yapı içerdiğini savunmaktadır.Bu özellikler,

  • Bir ihtiyaç belirli bir miktar karşılanmadan bir sonraki ihtiyaç ortaya çıkmaz.Bunun terside doğrudur.Bir ihtiyaç belirli bir düzeyde karşılanmazsa yeni bir ihtiyaç ortaya çıkmaz.
  • Bir ihtiyacın karşılanması için kendisinden sonraki ihtiyaç feda edilebilir.Ancak kendisinden önceki ihtiyaç feda edilemez.
  • İhtiyaçlar evrenseldir.

Son olarak;

REHBERLİKTE İDDAALI İFADELERDEN KAÇINMAK GEREKİR…

Selametle kalın…

 

Öğrenci Kişilik Hizmetleri

1. Sağlık Hizmetleri
Öğrencilerin çeşitli sağlık problemleri yaşamaması amacıyla yapılan bilgilendirme çalışmaları, bu amaçla yapılan tarama ve kontroller, karşılaşılan çeşitli sağlık problemlerini tedavi etmeye yönelik uygulamaları içerir.

  • Kontroller, taramalar, aşılar yapma
  • Bilgilendirme yapma
  • Tedavi yapma

Dikkat!!!
Sağlık hizmetleri okullarda daha çok önleyici kapsamda verilir.

2. Sosyal Yardım Hizmetleri
Öğrencilerin maddi ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik burs – kredi hizmetleri ile barınma, beslenme, ulaşım, yarı zamanlı çalışma gibi konularda ihtiyaç duyan öğrencilere yönelik yapılan yardımları içerir.

  • Burs
  • Kredi
  • Barınma
  • Beslenme
  • Ulaşım
  • Ek iş, ek görev
3. Rehberlik Hizmetleri
Bireyi tanıma, psikolojik danışma, oryantasyon, bilgi toplama ve yayma, yöneltme – yerleştirme, izleme, sevk, araştırma – değerlendirme, müşavirlik, çevre ve veli ile ilişkiler, program hazırlama ve geliştirme hizmetlerini içeren ve bireyin kendisini gerçekleştirmesi amacıyla yürütülen yardım hizmetidir.

Doğrudan HizmetlerDolaylı Hizmetler
  • Bireyi Tanıma
  • Psikolojik Danışma
  • Oryantasyon
  • Bilgi Toplama ve Yayma
  • Yöneltme – Yerleştirme
  • İzleme
  • Sevk(Refere)
  • Araştırma – Değerlendirme
  • Müşavirlik(Konsültasyon)
  • Çevre ve veli ile ilişki
  • Program Hazırlama ve Geliştirme

Dikkat!!!
Rehberlik Hizmetleri, Yönetim ve Öğretim için yapılan bir hizmet değildir.

4. Sosyal – Kültürel Hizmetler
 Öğrencilerin boş zamanlarını etkili değerlendirebilmesi, rahatlaması, kendisini geliştirebilmesi amacıyla yürütülen sosyal, kültürel, sanatsal, sportif etkinlikleri içerir.

  • Eğitsel Kulüpler
  • Sanatsal
  • Sosyal
  • Sportif

Boş zamanları değerlendirmeye yöneliktir.

5. Özel Eğitim ve Özel Yetiştirme Hizmetleri
Özel Eğitim : Akranlarına göre öğrenme güçlüğü çeken, herhangi bir engele sahip bireylere yönelik çalışmalar ile üstün zekalı veya üstün yetenekli bireylere yönelik uygulamaları içerir.

Burada üstün zekalı veya üstün yetenekliden kasıt “Ayrıcalık” söz konusudur.

Yani Özel Eğitim ya yetersiz öğrenciye ya da ayrıcalıklı öğrenciye verilir.

Özel Yetiştirme : Özel bir becerisi olan bireylerin bu niteliklerini geliştirmeye yönelik uygulamalar, sınavlara hazırlık amacıyla düzenlenen kurslar, etütler ile başarısızlığı gidermeye yönelik yetiştirme hizmetlerini içerir.

6. Kayıt – Kabul Hizmetleri
 Öğrencilerin okula kabulü, kayıt işlemlerinin yapılması, devam ve başarı durumlarının takip edilmesi ile ilgili uygulamaları içerir.

Eğitim ve Rehberlik

Eğitim anlayışı ikiye ayrılmaktadır.

  • Geleneksel Eğitim Anlayışı
  • Çağdaş Eğitim Anlayışı
Geleneksel Eğitim AnlayışıÇağdaş Eğitim Anlayışı
  • Öğretmen ve program merkezlidir.
  • Öğretmeni aktif, öğrenciyi pasif kılan bir anlayıştır.
  • Öğretimi ön plana çıkarmaktadır.
  • Öğrenciyi yalnızca bilişsel yönden geliştirmeyi amaçlamaktadır.
  • Bireysel farklılıkları dikkate almamaktadır.
  • Öğrenci merkezlidir.
  • Öğretmenin ve öğrencinin aktif kılındığı bir anlayıştır.
  • Öğrenci Kişilik Hizmetlerine de yer vermektedir.
  • Öğrenciyi bir bütün olarak geliştirmeyi amaçlamaktadır.
  • Bireysel farklılıkları dikkate almaktadır.
Öğretim ve Yönetim üzerine inşa edilmiştir.Öğretim, Yönetim ve Öğrenci Kişilik Hizmetleri üzerine inşa edilmiştir.

Çağdaş Eğitim Anlayışının Eğitim İşlevleri ikiye ayrılmaktadır.

  • Bireyselleştirme(Kendine Yeter İnsan)
  • Toplumsallaştırma(Toplum İçin İnsan)
Bireyselleştirme(Kendine Yeter İnsan)Toplumsallaştırma(Toplum İçin İnsan)
Başkalarına bağımlı olmayan, özerk, kendi ayaklarının üzerinde durabilen, yaşamının sorumluluğunu üstlenmiş bireyler yetiştirmek.İçinde yaşadığı topluma uyum sağlamış, toplumu ileriye götürmeye çalışan, topluma yararlı eylemlerde bulunan bireyler yetiştirmek.
Bireyi kendisi için yetiştirmektir.Bireyi toplum için yetiştirmektir.
Çağdaş Eğitim Ögeleri
ÖğretimÖğrenci Kişilik HizmetleriYönetim
Öğrencilere belirli bir alanda bilgi, beceri ve tutum kazandırmayı amaçlayan, planlı ve programlı faaliyetlerin bütünüdür.Öğrencilerin gelişimini her yönü ile destekleyen, öğrenci çeşitli ihtiyaçlarını karşılamaya ve karşılaştıkları sorunların çözümüne yardımcı, öğretim etkinlikleri dışında yer alan hizmetler grubudur.Öğretim hizmetlerinin ve öğrenci kişilik hizmetlerinin etkili bir şekilde yürütülmesinden sorumlu yönetimsel hizmetlerin bütünüdür.
Gelenek Eğitim Anlayışında da vardır.Hizmetler Grubudur.

Geleneksel Eğitim Anlayışında yoktur.Bu yüzden Çağdaş Eğitim Anlayışını, Geleneksel Eğitim Anlayışından ayıran en belirgin fark Öğrenci Kişilik Hizmetleridir.

Gelenek Eğitim Anlayışında da vardır.

 

Amacına Göre Değerlendirme

Dianostik – Tanıma Yerleştirme – Seçme Amaçlı Değerlendirme

Sürecin başında yapılır.

Amaç;

  • Ön koşul bilgiler yoklanıyorsa
  • Hazırbulunuşluk seviyesi tespit ediliyorsa
  • Yerleştirme – Yönlendirme yapılıyorsa
  • Seçme yapılıyorsa

kullanılır.

  • Özel ve genel yetenek sınavları
  • ÖSYM – KPSS – ALES vs
  • Muafiyet sınavları
  • Uygulanan tüm psikolojik testler

Tanıma, Yerleştirme, Seçme Amaçlı değerlendirmeye girer.

Formatif – Biçimlendirme – İzleme – Geliştirme Amaçlı Değerlendirme

Süreç devam ederken konu ve ünite sonlarında yapılır.

Amaç;

  • Öğrencilerde var olan öğrenme eksikliğini belirlemek,
  • Öğrenme güçlüğünü belirlemek,
  • Kavram yanılgılarını belirlemek

ve bunları giderici çalışmalar yapacaksa formatif değerlendirmedir.

Amaç not vermek değildir.

Cüzi miktarda motivasyonu arttırıcı not vardır.

  • Quizler
  • Kitaplar ve dergilerde verilen konu sonu ve ünite testleri
  • Yaprak testler
  • İzleme testleri

ÖYT etkiliği hakkında bilgi alırız.

Üniterler arası geçisi sağlar.Aşamalılığı sağlar.

Tüm hedef davranışlardan soru sorulmalıdır.

Summatif – Durum Düzey Ya da Değer Biçme Değerlendirme

Sürecin sonunda bir süreci bitirmek için yapılır.

Amaç;

  • Programda kazandırılması gerekilen hedef davranışlar kazanılma düzeyini yokluyorsan ve bir not ile yargılıyorsan summatiftir.

Not ve ve yargıla.

  • Başarı testleri
  • Vizeler
  • Finaller
  • Yeterlilik sınavları
  • Sertifika sınavları

Bir sınavda belge veriliyorsa ister sürecin başında olsun, ister ortasında olsun ne olursa olsun summatiftir.

Değerlendirme Türleri

Mutlak Değerlendirme(Kriter Referanslı Değerlendirme)

Mutlak ölçüt kullanılır.

Önceden belirlenmiş, grubun başarısına göre farklı değerler almayan ve kesin olan değerlendirmedir.

Mezun olabilmek için diplama notu 4 üzerinden en az iki olması gerekiyor.
Hacettepe Üniversitesinde ders geçme barajı 65 puandır.

  1. Hedef davranışlara göre değerlendiriliyorsa,
  2. İçerik(Konu) sınıfı değerlendirmeye katacaksa,
  3. Sınavdaki soru sayısı
  4. Öğrenme eksikliğine bağlı olan değerlendirmeyse,
  5. Öğretmen kanısı kullanıyorsa

mutlak değerlendirmedir.

Dikkat!!!

Öğretmen sınav yaptığında o sınavda,

  • Önemli durum varsa,
  • Kritik karar alınacaksa,
  • Muafiyet sınavıysa,
  • Yeterlilik sınavıysa

mutlak değerlendirme kullanılır.

Dikkat!!!

Mutlak ölçüt varsa kesinlikle değiştirilemez, aykırı karar alınamaz.

Bağıl Değerlendirme(Norm Referanslı Değerlendirme)

Bağıl ölçüt kullanılır.

Önceden belli değildir.Net, kesin ve standart değildir.Grubun başarısına göre farklı değerler alabilen ölçüttür.

  • Aritmatik Ortalama, mod, medyan, varyans
  • Z ve T puanı
  • Normal dağılm eğrisi(Çan eğrisi)
  • Ülke çapında yapılan sınavlar
  • Normlar – Standartlar -> ALES, KPSS, ÖSS

bunların alayı bağıl değerlendirmedir.Çünkü hepsi grubun başarısından etkilenir ve bağıl ölçüt kullanılır.

Dikkat!!!

  • Seçme sınavları
    Başvuran sayısı çok alınacak az,
    Kontenjan azsa,
    Üst düzey öğrenciler belirlenecekse
  • Soru zorsa
  • Sınav süresi gereğinden fazla uzun veya kısaysa

Bağıl değerlendirme kullanılır.

Ölçekler

1-) Sınıflama(Adlandırma)

İnsanlara ve nesnelere ait özellikleri benzer ya da farklı olmasına göre sınıflama, gruplama, adlandırma, kodlama ve kategorilendirmedir.

  • Sınıflama
  • Gruplama
  • Adlandırma
  • Kodlama
  • Kategorilendirme
  • Erkek – Kız
  • Lise – Üniversite
  • Sokak ve cadde isimleri
  • TC Kimlik numarası
  • İl plaka ve Tel numaraları
  • Öğrenci numarası
  • Sınıf – Şube

Mutlak ve bağıl sıfır yoktur.

Başlangıç noktası belirsizdir.

Rakamların matematiksel anlamı yoktur.Semboliktir.Aritmatik işlemler yapılamaz.

Frekans’a dayalı olarak mod ve yüzdelik hesabı yapılır.

Simetrik özelliği vardır.
A=B ise B=A

Geçişlilik özelliği vardır.
A=B, B=C ise A=C

2-) Sıralama(Derecelendirme)

  • Büyüklük – Küçüklük
  • Azlık – Çokluk

Bir özelliğe sahip olma bakımından derecelendirmedir.

Başlangıç noktası vardır ama değişkendir.

Rakamların matematiksel anlamı yoktur.

Frekansa dayalı olarak medyan ve yüzdelik hesabı yapılabilir.

Dikkat!!!
Sıralama ölçeği sıralar arası fark ve miktar bilgisi vermez.

Dikkat!!!
“Ham Puan” varsa sıralama ölçeğidir.

3-) Eşit Aralıklı

Bağıl sıfır vardır.

Tanımlanmış birimler vardır.

Termometre ile sıcaklık ölçmek.
Deniz seviyesine göre yapılan ölçümler.

Eğitimde ve psikolojide kullanılan tüm testler bağıl sıfıra girer.Haliyle Eşit Aralıklı ölçek düzeyindedir.

Zaman ifadesi tarihten bahsediyorsa bağıl sıfır yani eşit aralıklıdır.

Toplama, çıkarma var.Çarpma, bölme yani oran yok.

4-) Eşit Oranlı

Mutlak sıfır vardır.

Birim vardır.

En gelişmiş ve en fazla bilgi veren ölçek düzeyidir.

Tüm matematiksel işlemleri yapabiliriz.Kat ve oran bilgisine ulaşabiliriz.

  • Hız
  • Nüfus
  • Ağırlık
  • Boy uzunluğu

Verilen zaman ifadesi süre bildirmiyorsa mutlak sıfırdır.

Doğrudan Ölçme – Dolaylı Ölçme – Türetilmiş Ölçme

Doğrudan Ölçme
  • Bir özelliği kendisiyle ilgili olan, benzer olan bir özellikle ölçüyorsak doğrudan ölçmedir.

Metre ile uzunluk ölçme.
Burada metre bir uzunluk, ölçülmek istenen özellikte bir uzunluk olduğu içün doğrudandır.

Kefeli teraziyle ağırlık ölçmek.
Kefeli terazinin bir ucuna ağırlığını ölçmek istediğimiz nesneyi, öbür ucuna da ağırlığı koyarız.Ee haliyle ağırlığı ağırlıkla ölçmüş olmaz mıyız?

Sadece duyu organları kullanılarak yapılan ölçmedir diyebiliriz.

Hata oranı dolaylı ölçmeye göre daha azdır.Daha güvenilir ve geçerli ölçümler yaparız.

Dolaylı Ölçme
  • Ölçülen özelliği kendisiyle ilgili olmayan yani kendisine benzer olmayan bir özellikle karşılaştırarak ölçmektir.

Termometre ile sıcaklık ölçmek.
Sıcaklık özelliğini, Termometredeki civanın yüksekliğiyle karşılaştırarak ölçüyoruz.Eee ne alaka sıcaklıkla civanın yükseliği…İşte buna dolaylı ölçme denir.

Yaylı terazi ve baskülle ağırlık ölçmek.
Yaylı terazinin ucuna ağırlığını ölçmek istediğimiz nesneyi takar ve yayın uzamasıyla kıyaslarız.Ağırlığı uzunlukla ölçüyoruz.Ne alakala la ağırlıkla uzunluk?Dolaylıııı

Unutma!!!
Eğitim ve psikolojide kullanılan tüm test puanları dolaylı ölçmedir.

  • İlgi envanteri
  • Tutum ölçeği
  • Kişilik testi
  • Zeka testi

Hata oranı daha fazladır.

Türetilmiş Ölçmeİki farklı değişken arasında aritmatik işlemler ile bağıntı kurarak farklı üçüncü bir değişkene ulaşıyorsak olay türetilmiş ölçmedir.

Formül varsa türetilmiştir.

Ölçme – Değerlendirme – Ölçme Sonucu(Ölçüm) – Ölçüt – Ölçme Kuralı

Ölçme

Bir özelliğin gözleyip sayı, sembol ya da sıfatla ifade etmektir.

Örneğin,

Hale iyi bir insandır. – > Sıfatla Hale’yi ifade ediyor.
Ahmet KPSS’de 1. oldu. -> Ahmet’in KPSS durumunu gözlemiş ve 1. olduğunu söyleyerek sayı ile ifade etmiş.

Ölçme Yapabilmek İçin;

  • Özelliği belirlememiz lazım.
    Yani neyi ölçececeğiz? Haliyle ona karar vermek lazım…
  • Gözlem yapmalıyız.
    Ne ile ölçeceğiz.
  • Sonucu ya sayı, ya sembol ya da sıfayla ifade ediyoruz.

Ölçmede betimleme yaparız ama bu betimleme sonucunun herhangi bir şeye yetip yetmediği hakkında karar vermeyiz.

Ölçme işlemi farktan doğmuştur.

Ölçme bir özelliğin miktarını betimlerken o özelliğin herhangi bir şeye yetip yetmediğine karar bildirmez.

Ölçme değerlendirmeye nazaran daha objektiftir diyebiliriz.

Sıralama ve sınıflama bildiren işlemler ölçmedir.

Değerlendirme

Ölçme ile elde edilen sonuçları bir kriterle karşılaştırarak bir karara varmaktır.

  1. Değerlendirme yapabilmek için elde ölçme sonucu olmalıdır.
  2. Belirlediğim ölçüt ya da kriterle(yeterlilik sınırıyla) karşılaştıracaksın.
  3. Karar, yargı, hüküm vereceksin.

Yani uzun lafın kısası değerlendirmede karar veririz.

Ahmet KPSS’den 1. olduğu için atandı.

Şimdi bu örneğe bakalım.Ahmet’in KPSS’den 1. olması bir ölçmedir.Peki soruyorum.”1. oldu da ne oldu?” bu sorunun cevabı “atandı” dır.Hmm demek ki, ölçme sonucunda bir yargı verilmiş ve bu cümle değerlendirme olmuştur.

DİKKAT!!!
Demek ki, bir cümle içinde birden fazla ölçme ifadesi yer alabilir.Lakin bir adet değerlendirme ifadesi olursa o cümle komple değerlendirmedir.

Daha subjektiftir diyebiliriz.Kanaat olduğu için öznel yapıdadır.

Ölçme Sonucu(Ölçüm)

Ölçüm sonucunda ki sayı, sembol ya da sıfattır.

Ali matematikten 90 puan aldı.
Bugün hava sıcak.
Bu gün hava 15 C.

Ölçüt(Kriter – Yeterlilik Sınırı)

Değerlendirmeye dayanak oluşturan sınırdır.

Mezun olabilmek için diploma notunun 4 üzerinden en az iki olması gerekir.

Ölçme Kuralı

Hangi miktara ne kadar puan verileceğinin belirtildiği ifadelerdir.

Her soru 10 puandır.
1. ve 4. sorular 20 şer diğerleri 10 ar puandır.
Bu sınavdan alınabilecek en yüksek puan 100 dür.
Puanlama için hazırlanan cevap anahtarı da bir ölçme kuralıdır.

Kural ifadesi tamamen puanlamayla ilgili olmalıdır.Puanı etkilemesi gerekiyor.Aksi taktirde Sınav kuralı olur.

Sınav süresi 45 dkdır. -> Sınav kuralı.Puanlamayı etkilemez.
Kurşun kalemle işaretleyiniz. -> Sınav kuralı.Yönerge.Puanlamayı etkilemez.