Yıllık arşivler: 2015

Rehberlik Modelleri – Klinik Model(Özellik – Faktör Kuramı)(Williamson)

1 Yanıt
  • Bu anlayışın en önemli temsilcisi Williamson’dur.
  • Klinik yaklaşım, bireye yardımcı olabilmek için bireyin var olan  sorunlarının tespit edilmesini ve sorunların çözümüne yardımcı olunmasını amaçlamaktadır.Bu doğrultuda bireyin sorunlarının güçlük derecesinin belirlenmesi en önemli aşama olarak görülmektedir.
  • Bu model, bireylerin ayrıntılı incelenmesi ve tanı konulabilmesi için test, envanter gibi dışsal teknikleri kullandığında birçok ölçme aracının geliştirilmesine ve toplu dosya kavramının eğitim sistemine kazandırılmasına katkıda bulunmuştur.
  • Bu yaklaşım aynı zamanda Özellik – Faktör kuramı olarak da adlandırılmaktadır.

Bu model bir çok ölçme aracının geliştirilmesine ve “Toplu Dosya” kavramının eğitim sistemine kazandırılmasına katkıda bulunmuştur.

Bu modele göre, sorun yokken rehberliğe gerek yoktur.Ne zaman sorun var işte  o zaman rehberlik vardır.

Bu model, daha sistemli ve bilimsel şekilde bireyi tanımaya çalışıyor.

Sorun odaklı, problem odaklı bir modeldir.

“İstisnasız her insan sorun yaşar, yaşamayan sadece ölülerdir” görüşü hakimdir.

DİKKAT!!!
Özellik Faktör görürsek, bireyi tanımaya önem veren bireyi tanımak için testler envanterler geliştirmek kuramın adıdır.

Öncelikle sorunu anlamalı, tanımlamalıyız.Bunu yapmanın yolu bireyi tanımaktan geçer.

Bu model, bireyi tanımayı, toplu dosya sistemi ve öğrenci gelişim dosyalarını hayatımıza sokmuştur.

Rehberlik Modelleri – Eğitimle Kaynaştırılmış Model(Brewer)(Tamamlayıcı Model)

Bir Cevap Yazın
  • Bu anlayışın en önemli temsilcisi Brewer’dir.
  • Bu anlayışa göre rehberlikle eğitimin amacı aynıdır.Eğitim de rehberlik de öğrencinin başarılı, uyumlu bir kişi olmasını sağlamaya çalışır.Bu yaklaşımı savunanlar, daha da ileri giderek tıpkı ders konuları gibi rehberlik konularının da sınıflarda ders gibi öğrenciye verilmesi, anlatılması gerektiğini ifade etmişlerdir.

Rehberliğin daha erken yaşlarda bireye verilmesini istiyor.

Rehberlik Modelleri – Mesleki Yardım Süreci Olarak Rehberlik(Parsons Modeli)

Bir Cevap Yazın

Rehberlik ortaya bu model sayesinde çıkmıştır.

Sanayi alanında ortaya çıkmış bir modeldir.

  • Parsons modeli, rehberliği bireyleri kendilerine uygun mesleklere yönlendirmek amacıyla kullanılan bir hizmet olarak görmektedir.Bu model, adını F. Parsons denen bir heriften almıştır.Parsons çalışmalarını üç aşamada yürütmektedir.
  1. Bireylerin sahip oldukları niteliklerin ortaya çıkarılması,
  2. Var olan iş ve mesleklerin gerektirdiği niteliklerin ve sağladığı olanakların belirlenmesi,
  3. 1. ve 2. basamakta elde edilen verilerin karşılaştırılarak bireylerin kendilerine uygun iş ve mesleklere yönlendirilmesi.

Bireyi tanımaya önem veriyor ve bireyin ayrıntılı ve analitik incelemeyi ön planda tuttuğu için özellik faktör kuramının temelini atmıştır.

Özellik Faktör kuramının temelini atmıştır.

Ek Bir Bilgi

Eğer bir öğretmen;

  • Her sene aynı soruları soruyorsa,
  • Soru kökünde ipucu veriyorsa,
  • Cevabı art arda aynı olan dört seçenek bulunduruyorsa,
  • Kopya çekebilmesine izin veriyorsa,
  • Şans başarısı varsa

öncelikle geçerliliği düşürür.

Geçerlik Türleri – Sonuçsal Geçerlilik

Bir Cevap Yazın

Bu geçerlilik türü, çağdaş değerlendirmeyle hayatımıza girmiştir.

Senin amacın öğrencilerin, problem çözme gücünü geliştireceksin, aynı zamanda öğrencilerin üst düzey düşünce becerilerini geliştireceksin, aynı zamanda yaşama yakın beceri kazandıracaksın.

  • Problem çözme gücü
  • Üst düzey düşünce becerisi
  • Yaşama yakın beceri

Bunlar tamamsa, Sonuçsal Geçerlik yüksektir.

Geçerlik Türleri – Görünüş Geçerliliği

Bir Cevap Yazın

Görünüş Geçerliliği, bir sınav hangi alanla ilgili hazırlanıyorsa o soruları görenler hem o alanı bilmeli hemde amacı görebilmelidir der.

Yani, matematik sınavı hazırladın diyelim.Öğrenci soruları gördüğünde şunları diyebilmelidir.

  • Bu bir matematik sorusudur.
  • İşçi havuz sorusudur.
  • vs. vs.

Öğrenci soruya baktığında bunları çıkarabiliyorsa, yani sınav hangi konudan olduğunu, amacının ne olduğunu çıkarabiliyorsa bu sınav amacını yansıtıyordur.

Görünüş Geçerliliğinde, ne ise öyle görülecektir!!!

Eğer bir matematik problemi içinde kimya terimleri var diye kimya sorusu gibi görünüyorsa bunun görünüş geçerliliği düşüktür.

Ek olarak, psikolojik testlerde düşük olsun istenir.

Geçerlik Türleri – Yapı Geçerliliği

2 Yanıt

Bir ölçme aracının ölçmek istediği kuramsal temeli, teorik yapıları tam olarak yansıtabilmesidir.

Evet biliyorum…Yukarıdaki açıklamadan bi b*k anlamadınız.O halde şöyle demekte fayda var.

Soruda ne demek istediğini anlamadıysanız, Yapı Geçerliliğini yapıştırınız.

Yapı geçerliliği bir teste puzzle gibi bakar.Yani bir puzzledaki mantık gibi sorular birbiriyle uyumlu olacak.Yani parçalar birbirini tamamlayacak.Anlamlı bir bütün olacak ve her bir parça o bütünü yansıtacak.

Yapı geçerliliğinde,

  • İç Tutarlılık önemlidir.
  • Amaca uygun olacak.
Yapı Geçerliliği

Yapı Geçerliliğinde sorular birbirleriyle uyumlu olacak ve bu sorular amacı yansıtacak.

  1. Sorular birbirleriyle uyumlu olacak.Yani bu sorular birbirini tamamlayacak ve anlamlı bir bütünü yansıtacak.
  2. Bu sorular amacı yansıtacak.
  • Daha çok psikolojik testlerde kullanılır.
  • Likert tipi(Derecelendirme Ölçeği) ölçeklerde aranır.
  • Bilişsel ve duyuşsal süreçlerin araştırıldığı durumlarda aranır.

Yapı geçerliliği bilen bilmeyen ayrımıyla ilgilenir.

Bir ölçme aracına sistematik hatanın girmesi en çok yapı geçerliliğini etkiler.

Yapı Geçerliliğini Belirleme Yöntemleri

  • Faktör Analizi
    Testi oluşturan alt boyutların yani özelliklerin uyumu aranır.
  • Uzman görüşü.
  • Bir ölçütle karşılaştırma.
  • Cevaplayıcılarla görüşme.
  • Farklı gruplar yöntemi.
  • Test Tekrar Test

Geçerlik Türleri – Ölçüt Geçerliliği(Uygunluk Geçerliliği – Yordama Geçerliliği)

2 Yanıt

Bir testin geçerliliğini araştırıyorsam ya bunu sonraki bir şeyle karşılaştırırım ya da bunu önceki bir şeyle karşılaştırırım mantığıyla hareket eden, saçma sapan gereksiz bi şey..

Ölçüt Geçerliliği

Eğer bir testi önceki ya da sonraki bir testle karşılaştırıyorsa ölçüt geçerliliğini araştırıyordur.

Sen eğer hazırladığın testi önceki bir şeyle karşılaştırıyorsan buradaki baktığın geçerlilik türü Uygunluk Geçerliliğidir.

 

Sen eğer hazırladığın testi sonraki bir şeyle karşılaştırıyorsan buradaki baktığın geçerlilik türü Yordama Geçerliliğidir.

Şimdi %100 geçerli olan süper bir pratik bilgi vereceğim sizlere.

Bir soruyu okuduğunda baktın ki öğretmen hazırladığı testi ya da aracı herhangi bir şeyle karşılaştırıyor.Uygunluk mu? Yordama mı?

Böyle bir soruda sorunun altına aşağıdaki gibi bir doğru çiz.

Ölçüt Geçerliliği Pratik

 

Örnek olarak,

Bir uzman öğrencilerin üniversite 1. sınıfda ki genel akademik notlarıyla YGS ‘de ki sınav puanlarını karşılaştırmıştır.Bu süreçte YGS sınavının geçerliliğini araştıran uzman falan filan… gibi bir soru üzerinde yukarıdaki pratiği uygulayalım…

Burada geçerliliği araştırılan durum YGS sınavı öyle değil mi?

Soruda anlaşıldığı üzere YGS’yi üniversite 1. sınıfta ki genel akademik notlarıyla karşılaştırıyorsa demek ki doğrumuzu aşağıdaki gibi çizeceğiz.

Ölçüt Geçerliliği Örnek

Soruda YGS sınavındaki puanlarıyla lisedeki notlarını karşılaştırdığını söyleseydi eğer,

Ölçüt Geçerliliği Örnek 2

Ölçüt Geçerliliği seçme sınavlarında önemlidir.

Bir soruda Yordama veya Uygunluğu işaretleyebilmen için kesinlikle bu adamın hazırladığı ölçme aracını bir şeyle karşılaştırması gerekiyor.Eğer bir karşılaştırma söz konusu değilse bu soruda Yordama ve Uygunluktan bahsedemezsin.

Geçerlik Türleri – Kapsam Geçerliliği

1 Yanıt

Kapsam Geçerliliği

Bir ölçme aracının ölçmek istediği kapsamı tam olarak yansıtıp yansıtmadığıyla ilgilenir.

Ölçme aracının ölçmek istediği konuları, hedef davranışları ya da özellikleri tam olarak örneklemesi ve temsil etmesidir.

  • Özellikler
  • Konular
  • Hedef – Davranışlar

Bunlar tam olarak temsil edilmek ya da tam olarak örneklenmek zorunda.

Örnek olarak, bir öğretmen 5 farklı üniteden sınav hazırlayacaktır.Bu sınavda A, B, C, D ve E ünitelerinden sorular sorulacak olsun.Öğretmenimiz A ve C ünitelerindeki soruların ayrıcılığını düşük bulmuş ve bu soruları testten çıkartmıştır.Eğer bu konular yerine başka soru yazmıyor ve B v D ünitelerinden ayrıcılıkları yüksek soruları teste ekliyorsa uygulanan bu durumda aşağıdaki gibi yorum yaparız.

Eğer bu öğretmen 5 farklı üniteden soru sorması gerekirken, keyfi olarak A ve C sorularını(ünitelerindeki) çıkarıyorsa, bunlar yerine soru yazmıyorsa buradaki kapsamı görmezden geldiği için bu adam kapsam geçerliliğini düşürmüştür.

Yok eğer bu herif, bu sorular yerine B ve D ünitelerinden sorular ekliyorsa bu durumda soruların çoğunluğu B ve D ünitelerinde olacağı için soruların benzerliği artıyordur.Buda iç tutarlılığı arttırır diyebiliriz.

Ünitelerdeki sorulan soruların hedef davranışları birbirine uygun olmalıdırlar.Yani bilişsel hedef alanları aynı olmalıdır.Örneğin, A ünitesinden sorulan sorulardan biri bilme ve diğeri uygulamaysa kapsam geçerliliği düşüktür.

Kapsam Geçerliliği Belirleme Yolları

  • Belirtke tablosu kullanmak.
  • Uzman görüşü almak.
  • Bir ölçütle karşılaştırmak.
    Kapsam Geçerliliği

    Örneğin,

    “Bir öğretmen hazırladığı testi aynı kapsam içeren daha önceden hazırlanmış ve geçerliliği kanıtlanmış bir testle bir öğrenci grubuna uygulamıştır” diye bir ifade görürseniz Paralel Test Yöntemiyle karıştırmayın.

    Paralel Test yönteminde uyguladığım testi aynı anda hazırlarım.Onların güvenirlik ve geçerlilik hakkında bilgim yoktur.

    Fakat soru vurgusunda “Bir öğretmen hazırladığı testi daha önceden hazırlanmış”, “Geçerliliği kanıtlanmış bir test” diyorsa Kapsam Geçerliliğidir.

Kapsam Geçerliliği Başarı Testlerine özeldir.Başarı testlerinde yüksek olması beklenir.

Stadart Hata

Bir Cevap Yazın

Her ölçme işlemi başına düşen tesadüfi hataya standart hata denir.

Günlük hayattan örnek vermek gerekirse, şeker kutuları üzerinde

1 kg -> +- 10g

yazar.Burada demek istenen “Sebebini bilmediğimiz kaynaklardan ötürü bir hata vardır.” işte biz buna standart hata diyoruz.

Eğitimde Standar Hatayı Nasıl Kullanırız?

Bir öğrenci 70 puan almış olsun.Standart hatasına +- 2 dersek bu öğrenci (70-2 = 68) – (70+2 = 72) puan aralığında puan almıştır deriz.

Standart hatayı matematiksel olarak hesaplamak için aşağıdaki formülü şey edebilirsiniz.

Standart Hata = Standart Sapma√1-Güvenlik Katsayısı

Lakin yukarıdaki formülü çokta şey etmenize gerek yok.Çünkü ben sizlere pratik bilgiyle Standart Hata sorularıyla nasıl baş edeceksiniz göstereceğim.

Standart Hatanın En Yüksek Olduğu Test SorulursaStandart Hatanın En Düşük Olduğu Test Sorulursa
Seçeneklerde Standart Sapma ve Güvenlik Katsayısını verecektir.Seçeceklerde Standart Sapma ve Güvenlik Katsayısını verecektir.
Cevabı yapıştırmanız için, seçeneklere göz atınız ve Standart Sapması en yüksek olan, Güvenirlik Katsayısı en düşük olana acımayın.Cevabı yapıştırmanız için, seçeneklere göz atınız ve Standart Sapması en düşük olan, Güvenirlik Katsayısı en yüksek olana acımayın.

Ya peki öğrencilerin gerçek puan aralığı üzerinden soru sorarsa?

Sana sınavda öğrencinin sınavdan aldığı öğrenci puanını vermişse, birde standart hatayı vermişse bir kaç soru tipi mevcuttur;

Soru TipiÖğrencinin %68 olasılıkla gerçek puan aralığı nedir?Öğrencinin %32 hata payı ile gerçek puan aralığı nedir?
Öğrenci Puanı +- 1x Standart Hata
Soru TipiÖğrencinin %95 olasılıkla gerçek puan aralığı nedir?Öğrencinin %5 hata payı ile gerçek puan aralığı nedir?
Öğrenci Puanı +- 2x Standart Hata
Soru TipiÖğrencinin %99 olasılıkla gerçek puan aralığı nedir?Öğrencinin %1 hata payı ile gerçek puan aralığı nedir?
Öğrenci Puanı +- 3x Standart Hata
ÖRNEKLER
SoruBir öğrenci bir sınavdan 70 puan almıştır.Bu sınavın standart hata miktarı 2 puan bulunmuştur.
1. Tip
Soru		Öğrencinin %68 olasılıkla gerçek puan aralığı nedir?Öğrencinin %32 hata payı ile gerçek puan aralığı nedir?
Çözüm70 +- 1×2 -> 68 – 72
2. Tip
Soru		Öğrencinin %95 olasılıkla gerçek puan aralığı nedir?Öğrencinin %5 hata payı ile gerçek puan aralığı nedir?
Çözüm70 +- 2×2 -> 66 – 74
3. Tip
Soru		Öğrencinin %91 olasılıkla gerçek puan aralığı nedir?Öğrencinin %1 hata payı ile gerçek puan aralığı nedir?
Çözüm70 +- 3×2 -> 64 – 76

Son olarak bir örnek durum üzerinden güzel bilgi verip konuyu noktalayalım.

Serpil öğretmen uygulayacağı sınavda geçme barajını 60 puan olarak belirlemiştir.Fakat sınav sonucunda 59 puan alan öğrencileride dersten geçirmiştir.Serpil öğretmenin 59 alan öğrencileri dersten geçirmesini neye dayandırırsa ölçme değerlendirme ilkelerine aykırı davranmamış olur?

Hatırlarsanız eğer, mutlak ölçüt kullanılıyorsa eğer buna aykırı davranılmazdı.Yani kimse mutlak ölçüt üzerinde not alamasada durum değişmez, kimse geçemezdi.Anlayacağınız aykırı karar alamazsınız.Yukarıdaki örnek durumda 60 puanlık mutlak ölçüt var.Serpil öğretmen mutlak ölçüte aykırı davranmış ve gitmiş 59 alan öğrencileride geçirmiştir.Burada temel dayanağı ölçmenin standart hatası olacaktır.

Eğer derse ki, “59 puan alan öğrenci standart hatayla birlikte 60 puanı geçebilirdi.Bu yüzden ölçmenin standart hatasını göz önünde bulundurdum.” işte o zaman ölçme değerlendirme ilkelerine aykırı davranmamış olur.