Etiket arşivi: Objektif

Haklar

Kamu Hakları


  • Kişisel Kamu Hakları
    Devletin kafasına göre karışamayacağı haklardır.
  • Sosyal ve Ekonomik Haklar
    Eğitim hakkı, sağlık, öğretim hakkı
  • Siyasal Kamu Hakları

Özel Haklar


İçeriklerine Göre Haklar

  • Mutlak Haklar
    Sahibine maddi ve maddi olmayan bütün mallar ya da kişiler üzerinde en geniş yetkiler veren ve herkese karşı ileri sürülebilen haklardır.

    Örn;
    Ev sahiplerinin ev üstündeki mülkiyet hakkı, kişinin sağlığı, şeref ve haysiyeti, ismi ve itibarı, sırları, kendi şahsı üzerindeki mutlak haklarıdır.

  • Nisbi Haklar
    Herkese karşı değil, ancak belli bir kişiye veya kişilere karşı ileri sürülebilen haklardır.

    Örn;
    Alacak hakkı.

Konularına Göre Haklar

  • Malvarlığı Hakları
    Kişinin para ile ölçülebilen hak ve borçlarının tümüne malvarlığı(mamelek) denir.

    Örn;
    Telif hakkı, mülkiyet hakkı

  • Kişilik Hakları
    Para ile ölçülemeyen, paraya çevrilemeyen sadece manen değeri olan haklardır.

    Örn;
    İtibar, onur, haysiyet ve velayet

Kullanımına Göre Haklar

  • Devredilebilen Haklar
    Çeşitli hukuki yollar ile bir başkasına bırakılabilen haklardır.

    Örn;
    Mülkiyet hakkı, alacak hakkı

  • Devredilemeyen Haklar
    Kişiye sıkı sıkıya bağlı olan kişiden bir başkasına bırakılmayan haklardır.

    Örn;
    Evlilik hakkı, bafaka hakkı, intifa hakkı

Amaçlarına Göre Haklar

  • Alelade Haklar
    Kullanılmalarıyla yeni bir hukuki durum meydana getirmeyen haklardır.

    Örn;
    Velayet hakkını kullanan annenin çocuğuna nasihatları

  • İnşai Hakları
    Hak sahibine tek taraflı olarak yeni bir hukuki durum yaratmak veya mevcut bir hukuki durumu ortaya çıkarmak, değiştirmek veya tamamen ortadan kaldırmak yetkisini veren haklardır.Bu haklar tanımdan da anlaşılabileceği gibi üçe ayrılır.

    • Kurucu Yenilik Doğuran Haklar
      Bu hakkın kullanılması ile yeni bir hukuki durum yaratılır.

      Örn;
      Evlilik.

    • Bozucu Yenilik Doğuran Haklar
      Bu haklar ile hak ortadan kaldırılır veya bir hukuki ilişkiye son verilir.

      Örn;
      İade etme.
      Boşanma.

    • Değiştirici Yenilik Doğuran Haklar
      Bu hakların kullanılması ile bir hak veya hukuki ilişki değişikliğe uğrar.

      Örn;
      Bir malın değiştirilmesi.

Hakların Kazanılması

  • Aslen Kazanma
    Bir kimsenin o zamana kadar hiç kimseye ait olmayan bir hakkı kendi fiiliyle elde etmesidir.

    • Denizden balık tutmak
    • Kırlardan çiçek toplanması
    • Ormanda tavşan avlanması
  • Devren Kazanma
    Daha önce başkasına ait olan hakkının çeşitli hukuki yollar ile bir başkasına intikal etmesidir.

    • Balıkçıdan balığın satın alınmasıdır.

Hakları Doğuran Olgular

  • Hukuki Olay
    Kişinin iradesi dışında gerçekleşir.

    Anahtar sözcük=İrade dışı

    Örn;
    Doğum, ölüm

  • Hukuki Fiil
    İnsan iradesiyle gerçekleşen ve hukuki sonuç doğuran insan davranışlarıdır.

    Anahtar sözcük=İrade var

    Örn;
    İkamet tesis etmek

  • Hukuki İşlem
    Kişinin irade beyanını açıklaması ile gerçekleşen şeydir.

    Anahtar sözcük=İrade beyanı

    Örn;
    Her türlü sözleşme

    Ali, Ayşe’yi silah çekip öldürüyor.
    Ali’nin silah çekmesi Hukuki Fiil iken, Ayşe’nin ölmesi Hukuki Olay’dır.

Hakların Kazanılmasında Geçerli İlke

Bir hakkın kazanılmasına engel olan bir eksikliğin bilinmemesi durumuna iyi niyet denir.Hakların kazanılmasında geçerli olan ilke subjektif iyi niyettir.

Yani iyi niyet hakkın kazanılmasını sağlar.İyi niyet, bir hakkın geçerli surette kazanılmasını önleyen herhangi bir hususun, hakkı kazanacak olan kişi tarafından bilinmemesi veya gerekli dikkat ve özeni göstermiş olsa bile bilemeyecek olması demektir.

Örn;
Çalıntı bir telefonu bilmeden almak.(İyi niyet)

Hakların Kullanılması ve Borçların Yerine Getirilmesinde Geçerli İlke

Hakların kullanılmasında, borçların yerine getirilmesinde temel ilke dürüstlük(objektif iyi niyet) kuralıdır.

Dürüstlük kuralı, bir kimseden beklenen namuslu, dürüst bir insan davranışını ifade eder.

Bir kişi başkasının manzarasını kapatacak şekilde ve mülkiyeti koruma amacının dışına çıkarak, arsasının etrafını yüksek duvarla çevirmemelidir.

Örn;
Resmi evli bir adam ikinci resmi evliliği yaparsa ikincisi mutlak butlan olur.Ama ilk evlilik biterse hukuken uygun olur.

Hakların kazanılmasında geçerli olan ilke nedir?
Subjektif İyi Niyet

Hakların kullanılması ve borçların yerine getirilmesinde geçerli olan ilke nedir?
Objektif İyi Niyet | Dürüstlük Kuralı

Ahde Vefa İlkesi

Verilen söze sadık kalmadır.

Hakların Korunması

Hakkın Kişinin Kendi Eliyle Korunması

  • Meşru Müdafaa
    Kişinin kendisinin ya da başkasının canına, malına, namusuna yönelmiş saldırıyı orantılı güç kullanarak defetmesidir.İlla bize değil, bir başkasına da olur.Suç üstü hal olması lazım.Zarardan dolayı tazminat ödenmez.
  • Zaruret Hali
    Kişinin kendisini veya başkasını bilerek sebebiyet vermediği zarardan ya da derhal ortaya çıkabilecek tehlikeden kurtarmak için başkasının malına zarar vermesidir.Zararı ödemekle hükümlüdür.
  • Kuvvet Kullanma
    Devlet müdahalesinin zamanında yetişmediği durumlarda kişinin hakkını korumak için kuvvet kullanmasıdır.

Hakların Devlet Eliyle Korunması

  • Talep Hakkı
    Hak sahibi hakkını karşısındaki kişiden yetkili organ aracılığıyla talep eder.
  • Dava Hakkı
    Mahkemelerde davalı davacı sıfatıyla hakkın korunmasıdır.

Kişiliği Dışa Karşı Koruyan Davalar

  • Tespit Davası
    Saldırı sona erdiğinde bile etkisi sürüyorsa saldırının hukuka ayrılığının tespit edilmesi için dava açılır.
  • Önleme Davası
    saldırı mevut değil ancak çok yakın bir zamanda gerçekleşmesi bekleniyorsa önleme davası açılır.
  • Saldırıya Son Verilmesi(Men) Davası
    Kişilik haklarına karşı hukuka aykırı bir saldırının gerçekleşmesi ve halen devam etmesi durumunda açılabilecek davadır.
  • Tazminat Davası
    Haksız bir saldırı dolayısıyla uğranılan zararın, zarar veren tarafından giderilmesini sağlamak amacıyla açılan davadır.Maddi ve manevi tazminat davası olarak ikiye ayrılır.

 

 

Sosyal Hayatı Düzenleyen Kurallar

Subjektif(Sen) Objektif(Onlar)
Sadece sende olan bir şeyden bahsediyorsa subjektiftir. Davranış sadece sende değil karşındakileri etkiliyorsa eğer objektiftir.
Ben rüyamda Sibel Can’a taciz ettiysem eğer Subjektiftir. Ben gerçekten Sibel Can’ı taciz ettiysem eğer objektiftir.
Platonik aşıksam eğer subjektiftir. Aşıksam gidip söylediysem eğer objektiftir.
Başkalarının hakkında kötü hisler beslememekte subjektiftir. Verilmiş söze sadık kalmışsam eğer objektiftir.
Yalan söylememekte subjektiftir.
İyi insan olmak
S
M
A
İ
L
Yalan söylememek
Kötü hisler beslememek

Görgü Kuralları

Belirli bir olay karşısında nasıl davranmam gerektiğini söyler.

Hukuk Kuralları

Devlet tarafından desteklenen ve uyulması zorunlu olan kurallardır.

  • Hukuk kurallarını diğer sosyal düzen kurallarından ayıran en temel özelliği maddi yaptırımlara sahip olmasıdır.
  • Hukuk kurallarının yazılı olması onu diğer sosyal düzen kurallarından ayırmaz!
  • Emir ve yasak içermesi de diğer düzen kurallarından ayırmıyor.
  • Sadece maddi nitelikli tepki verir ve ayrıldığı nokta hukuk devlet tarafından desteklenmektedir.

Hukuk kuralları;

  • Toplumda barışı sağlar
  • Toplumda hukuksal güvenliği sağlar
  • Toplumda adaleti sağlar.
  • Toplumda oluşum ve gelişimlere cevap verme görevini yerine getirir.

Din, Ahlak, Görgü Kuralları

  • Manevi yaptırımlıdır.
  • Manevi yaptırım toplum tarafından uygulanır.

Klasik(Geleneksel) Ölçme Değerlendirme Araçları

Bilgi Düzeyi
(Bloom Taksonomisi)
Hazırlama
Uygulama
Puanlama
Puanlama Güvenirliği Şans Başarısı Güvenirlik ve Geçerlik
(Soru Sayısı, Kapsam Geçerliliği ve Duyarlılığı gösterir.
Puanlama Güvenirliğine bakacaksın.Puanlama Güvenirliği Objektifliği hakkında bilgi verir.)
Özellikler
Yazılı Yoklamalar Üst Düzey
Sentez – Değerlendirme hedef alanları ölçülür.
H -> Kolay
U -> Kolay
P -> Zor ve zaman alıcı.
Düşüktür.
Subjektif testtir.
En büyük dezavantajı budur.
Yoktur.
Şişirme ve blöf yeteneği vardır.
Güvenirlik ve Geçerlilik düşüktür.
Soru sayısı düşüktür.Bu yüzden Kapsam Geçerliliği ve Duyarlılık düşüktür.
Puanlama Güvenirliği düşüktür.
  • Puanlama Güvenirliği düşüklüğünü önlemek için ayrıntılı cevap anahtarı olmak zorunda.
  • Seçimlik ve ön koşulluk soru kullanmayacaksın.Yoksa Kapsam Geçerliliği dahada düşer ve puanların kıyaslanabilirliğini engellersin.
Sözlü Yoklamalar Üst Düzey
Sentez – Değerlendirme
H, U ve P -> Zor ve zaman alıcı.Çünkü herkese eş güçlükte soru hazırlanması gerekiyor. Düşüktür.
Subjektiftir.
Yoktur.
Sözlü iletişim becerisi vardır.
Düşüktür.
Soru sayısı azdır.Buda Kapsam Geçerliliğini ve Duyarlılığı düşürür.
Puanlama Güvenirliği düşüktür.
  • İlköğretimin ilk kademesinde not verme amacıyla yapılması yasaklanmıştır.
Kısa Cevaplı – Boşluk Doldurma Alt Düzey
Bilgi – Kavrama
H, U ve P -> Kolaydır. Yüksektir.
Yarı objektiftir.
Nispeten nesneldir.
Yoktur.
Ezber ve hatırlama yeteneği iyi olanlar başarılı olur.
En büyük dezavantajıdır.
Yüksektir.
Soru sayısı fazla olması Kapsam Geçerliliğini ve Duyarlılığı arttırır.Puanlama Güvenirliği yüksektir.
  • Bir cümlede en fazla iki boşluk bırakılmalı.
  • Başta ve sonda boşluk bırakılmamalı.
Doğru | Yanlış Alt Düzey
Bilgi – Kavrama
H, U ve P -> Kolaydır. Yüksektir.
Objektiftir.
En yüksek olandır.

  • Düzeltme formülü kullanacaksın.
  • Açıklama istersin.
Yüksektir.
Güvenirliği ve Geçerliliği yüksek, sınav hazırlamak zordur.
  • Olumsuz soru kökü kullanmayacaksın.
  • Öğrenme eksikliği belirlenen(Formatif) değerlendirmede kullanılması önerilmez.
  • Bir öğretmen konuyu anlattıktan sonra ilke ve genellemeleri yoklayacaksa, önerme ya da yargıları yoklayacaksa, neden ve sonuç ilişkilerini yoklayacaksa kullanılır.
Eşleştirme Testi Alt Düzey
Bilgi – Kavrama
H, U ve P -> Kolay Yüksektir.
Objektiftir.
Vardır.

  • Düzeltme formülü kullanacaksın.
  • Cevaplar sorulardan fazla olmalıdır.
  • Sorular ve cevaplar tek boyutlu olmalıdır.
Yüksektir.
  • 5N – 1K -> Olgusal bilgileri yoklarız.
Çoktan Seçmeli Testi
(Bilişsel alanların sentez dışındaki diğer alanlarında ölçme yapmaya yarayan araçtır.)
Bilme – Kavrama – Uygulama – Analiz – Sentez – Değerlendirme

Daha çok Uygulama ve Analiz bazlı kullanılır.

Zorlarsak değerlendirme bile yaptırabilirsin.

Lakin Sentez yaptırılamaz.

H -> Zor ve uzmanlık gerektirir.

U ve P -> Kolay

Yüksektir.
Objektiftir.
Vardır.

  • Düzeltme formülü kullanacaksın.
  • Seçenek sayısını arttıracaksın.

Seçeneksiz sınavlarda şans başarısından bahsedemezsin.

En yüksek olandır.
  • Kalabalık gruplarda uygulanabilir.
  • Madde analizi yapılabilir.
  • Kritik ve önemli karar verilecekse çoktan seçmeli test kullanılmalıdır.
  • Soru kökünde ipucu olmayacak.
  • Bir soru diğerine cevap olmayacaktır.
  • Bir hikayeye en fazla 3 soru bağlanır, bağlanmalıdır.