Etiket arşivi: Anal

Freud – Psikoseksüel Kuram

Freud bu kuramında da yaşla beraber kişiliğin aşama aşama nasıl oluştuğunu incelemektedir.

 

Aşağıda evrelerin tablosunu göreceğiz.Oraya gelmeden bazı bilgileri vermek yerinde olacaktır.

Her bir evre bir duygunun kazanılması için kritik dönemdir.

Oral evre, sevgi duygusu için,
Anal evre, bağımsızlık duygusu için,
Fallik evre, vicdan ve cinsel kimlik için kritik dönemdir.

Eğer bu duygular belirtilen evrelerde kazanılmazsa birdaha asla kazanılmazlar.

Her bir evrede cinsellik ve saldırganlık duygularının tatmin edildiği beden bölgesi farklıdır.

Oral evrede, cinsellik ve saldırganlık duyguları ağızdan,
Anal evrede, cinsellik ve saldırganlık duyguları anal kaslardan,
Fallik evrede, cinsellik ve saldırganlık duyguları cinsel organlardan boşaltılarak tatmin edilir.

Evrelerdeki tatmin bölgeleri kritik özelliklerdedir.

Her bir evre kritik dönem olduğu için bir duygu ya da harekette sağlantıya yol açabilir.

Saplantı(Fiksasyon)

Hayat boyu bir düşünce, hareket ya da duyguya kilitlenip kalmaktır.

Her evrede ego yön değiştirme mekanizmasını kullanarak cinsellik ve saldırganlık duygularını farklı bir yerden boşaltır.

En önemli evre fallik evredir.Burada kişiliğin en önemli parçalarından biri olan süperego oluşumunu tamamlar.Cinsel kimlikler oluşur.Dolayısıyla kişilik hemen hemen tamamlanır.

Evreler Özellikleri Evredeki Saplantıların Sonuçları
ORAL EVRE (0 – 1,5 Yaş) Sevgi duygusunun kazanılması için kritik dönemdir.

Bebek dış dünyaya ağzı yoluyla açılır.Ego yön değiştirme mekanizmasını kullanır, hem cinsellik hem de saldırganlığı ağızla boşaltır.(Ağızdan Tatmin)

Burada ağızdan tatminde ya da sevgide saplantı oluşabilir.Ağızdan tatminde saplantı, anne çok besler ya da az beslerse meydana gelir.

Anne çocuğu sevmezse ya da çok severse sevgi duygusunda saplantı meydana gelir.

Ağızdan tatminde problem olduğunda birey uyuşturuculara, sigaraya, alkol, eroin vb. kullanmaya eğilimli olur.Tırnak yeme, yemek yemekten çok zevk alma, obezite, çok konuşma ve sürekli küfür etme gibi davranışlar ağızdan tatminin sonuçlarıdır.

  • Oral dönemde sevgi duygusu kritiktir.Anne az ya da çok seviyorsa sevgide saplantı meydana gelir.
  • Sevgi duygusunda saplantı olduğunda kişi bencil olur.Sürekli sevgi peşinde koşar, sevgisinin sihirli olduğuna inanır.Sevginin tüm sorunları giderebileceğini düşünür.
  • Aşırı romantik olur.
  • Sevgide saplantı, cinsel açıdan iki sapmanın yolunu açar.Sadizm ve Mazoşizm
ANAL EVRE (1,5 – 3 Yaş) Bağımsızlık duygusu kritiktir.

Anal kaslar gelişince ego yön değiştirme mekanizmasını kullanarak cinsellik ve saldırganlığı anal kaslardan boşaltır.Çocuğun tuvaletini yapıp rahatlaması cinselliğin tatmini, çocuğun tuvaletini sıkması, bırakmaması saldırganlığın tatminidir.(Anal Kaslar)

Bu evrede anne tuvalet eğitiminde çocuğu aşırı hırpalar ve aşırı rahat bırakırsa saplantı meydana gelir.

  • Kişi çevresindeki herkese karşı çok şüpheci olur.
  • Kişi ya aşırı titiz ya çok dağınık.Çok cimri ya da savurgan olur.
  • Obsesif Kompulsif Bozukluk(Tekrarlı takıntılı davranış) hastalığı çıkar.
  • Çalma hastalığı
  • Kişi ya titiz ya da pis oluyor.Titiz, kuralcı ve cimri iken, pis dağınık, savurgan, koleksiyoncu oluyor.
  • Biriktirme hastalığı
FALLİK EVRE (3 – 6 Yaş) Beden bölgesi Cinsel Organdır.

Vicdan ve Cinsel Kimlik için kritiktir.

Freud’un en önemli evresidir.Bu evrede cinsel kimlik oluşur.Süperego gelişimini tamamlar.Dolayısı ile kişiliğin oluşumunun büyük ölçüde tamamlandığı yerdir.

Bu evrede çocuklar cinsel organlarını fark ederler ve cinsel organları ile oynamaya başlarlar.

Cinsel organlar fark edilince kızlar ve erkekler iki ayrı kompleks yaşarlar.

Oidipus:
Erkek, cinsel organını fark edince anneye yönelir.Anneye yönelmesinin arkasında cinsel bir istek vardır.Babası durumu fark ederse kendisini hadım edeceği korkusu yaşar.Çocuk anneyi bırakıp babayla kendisini özdeşleştirir.Böylece cinsel kimlik kazanılmış olur.Ayrıca baba ile özdeşleşirken ahlak kurallarını içselleştirir.

Elektra:
Kız, cinsel organını fark edince babaya yönelir.Ancak ona anne rakio olduğundan onun özelliklerini abartıp içselleştirir.Anneyle özdeşleşir.

  • Cinsel problemlerin hepsinin kaynağı bu dönemdir.Cinsel soğukluk yani vaginusmus, pedafoli, ensest vb. tüm cinsel sapmalar ve hastalıklar bu dönemdedir.
  • Annem bana zarar verecek, babam bana zarar verecek duygusu bilinç dışına itilir ve hastalık hastalığı olarak ortaya çıkar.
  • Ruhsal şeylerden, hayaletlerden, büyüden vb. korkmak ya da ruhsal şeyleri aşırı abartmak, ruhsal şeylere aşırı meraklı olmak bu dönemdeki saplantının sonucudur.
  • Aşırı kıskançlık.
  • En çok ortaya çıkan Fanatik Kişi bozukluğudur.Bu bozuklukla bir gruba ait olayı aşırı abartılır.Temel özelliği vicdan duygusunun problemli olmasıdır.Futbol, politika, din, ahlak(töre cinayetleri), müzik, spor, din fanatizmi boşaltma araçlarıdır.
  • Kadınsı erkek, erkeksi kadın ortaya çıkar.Günümüzde bunlar normaldir.Androjen kimlik var.
  • Süperego oluşur.
  • Cinsel kimlik oluşur.
  • Erkekliği aşırı abartmak, maçoluk ve kadınlığını aşırı abartmak bu evredeki saplantının sonucudur.
LATENT(GİZLİ) EVRE (6 – 12) Çocuk okul ve oyunla enerjisini boşaltmaktadır.Oyun insanı rahatlatır.Ruh sağlığını korur.Oyunun tedavi edici yönü vardır görüşü Freud’dan kaynaklanmaktadır.Oyun terapisi buradan ortaya çıkar.(Freud’a ait)
  • Çocuk oyun oynayarak stresle baş etme araçlarını geliştirmektedir.Eğer yeterince oynayamazsa strese dayanıksız olur.
GENİTAL EVRE (12 – 18) Fallik evredeki durum uygulamaya geçilir.

Cinsellik gencin ilgi odağı haline gelir.

  • Fırtına stres süreci bunlara ait.

Kişilik Gelişimi

Kişilik Nedir?
Kişiliğin Boyutları
Mizaç Karakter Üslup
FREUD KİŞİLİK KURAMI ERİKSON’UN PSİKOSOSYAL GELİŞİM KURAMI BAĞLANMA KURAMLARI TOPLUMSAL CİNSİYET ROLLERİ
  • Yapısal Kuram:
    İd, Ego, Süperego
  • Topografik Kuram:
    Bilinç, Bilinç Öncesi, Bilinç Dışı
  • Psikodinamik Kuram:
    Libido, Thanatos
  • Psikanalitik Kuram
  • Psikoseksüel Gelişim Kuramı:
    Oral, Anal, Fallik, Latent, Genital Evreler
  • Temel güvene karşı güvensizlik (0 – 2)
  • Özerkliğe karşı utanç ve kuşku (2 – 4)
  • Girişimliğe karşı suçluluk (4 – 7)
  • Başarıya karşı aşağılık (7 – 12)
  • Kimliğe karşı suçluluk (12 – 18):
    Kimlik, Psikososyal Moratoryum, Rol karmaşası, Ters Kimlik, Dağınık Kimlik
  • Yakınlığa karşı uzaklık (18 – 30)
  • Üretkenliğe karşı durgunluk (30 – 60)
  • Benlik bütünlüğüne karşı umutsuzluk (60 – -)
Çocuk Bağlanması

  • Güvenli bağlanma
  • Güvensiz çelişkili bağlanma
  • Güvensiz kaçınan bağlanma

Yetişkin Bağlanması

  • Güvenli bağlanma
  • Saplantılı bağlanma
  • Korkulu bağlanma
  • Kayıtsız bağlanma
  •  Erkeksi(Maskülen) cinsiyet rolü
  • Kadınsı(Feminen) cinsiyet rolü
  • Anrojen cinsiyet rolü
  • Belirsiz cinsiyet rolü
MARCİANIN KİMLİK STATÜLERİ
  • Başarılı kimlik statüsü
  • Moratoryum kimlik statüsü
  • İpotekli kimlik statüsü
  • Dağınık kimlik statüsü

Kişilik

Bireyleri birbirinden ayıran, bir defa oluştuktan sonra kolay kolay değişmeyen, zamanla oluşan ve çoook uzun zaman alan ve Türkiye’de insanlarda pekte bulunmayan örüntüye Kişilik deniyor.

Freud’a göre kişilik 7 yaşına kadar tamamlanmaktadır.Oysa ki günümüzde 27 – 28 yaşında oturur.Düşünsenizse insan oğlu, lüzumsuz her b*ku erkenden elde etmek için rezillik yaşatırken, 27 – 28 yaşına kadar kişiliğini oturtmamak üzere evrilmiş sanki…Ne rezil bir ırtır bu insanoğlu…

  • Zamanla oluşur.
  • Kararlıdır
    Oturduktan sonra kolay kolay değişmez.
  • Çevreyle ilişki kurmamıza yarar.
  • Benzer duruma benzer tepki vermemize yol açıyor.

Kişilik, bireyleri birbirinden ayırır.

KİŞİLİĞİN BOYUTLARI
Mizaç/Huy Karakter Üslup Ya Da Tarz
Huy, kişiliğin duygusal boyutudur.
Bazı duyguların(içe dönük olmak, dışa dönük olmak ya da olmamak gibi) genetik yatkınlık oldukları bugün bilinmektedir.
Doğuştan yatkınlık olarak gelir.
Kişiliğin sosyal yanıdır.
Toplum kurallandırır.
Kişiliğin değişime en açık boyutudur.Çünkü toplumda değişmektedir.
Kişinin problemlerle başa çıkmasıdır.
Sorun karşısında kimi kişiler duygu odaklı(ben bunu hak etmedim), kimi kişiler problem odaklı(bunu çözerim, bu sorunu çözeceğim) şeklinde tepkiler verir.Burada çok ilginç kişilikler ile karşılaşmak mümkündür.
Huy, mizacın günlük kullanımdaki karşılığı gibidir.
Mizaç ise kişiliğin duygulardan oluşan kısmıdır.Genetik yatkınlıktır.
İçe dönük olmak mizaç, utangaç olmak huydur.Dışa dönük olmak mizaç, girişken olmak huydur.Tepkisel olmak mizaç, sinirli olmak huydur.Tepkisel olmamak mizaç, sakin olmak huydur.

Kişilik gelişimi konusunda en kapsamlı, en baba kuramcı Freud’dur.