Özel Hukuk Dalları

a) Medeni Hukuk


  • Aile Hukuku
  • Kişi Hukuku
  • Eşya Hukuku
    Eşyalar üzerindeki haklara Ayni Hak denir.
  • Miras Hukuku
    Miras deyince akla dede geliyor.

    • Muris
      Ölmüş olması sebebiyle mirası mirasçılara geçen gerçek kişidir.Yani dede.
    • Tereke
      Murisin hak ve borçlarının tamamıdır.Muris dedem vakti zamanında altınlarını tenekenin(Tereke) içinde bana bırakmış.

Aşağıdakilerden hangisi aile hukukunun düzenleme alanı arasında yer almaz?

  1. Velayet
  2. Vesayet
  3. Boşanma
  4. Nişanlanma
  5. Hısımlık(Kişi hukukunda yer alır)

Kişilik Kavramı(Kişi Türleri)

  • Gerçek Kişi
  • Tüzel Kişi -> Kurum, Şirket, Topluluk

Kişilik tam ve sağ doğumla başlar.

Kişiliğin Sona Ermesi

  • Ölüm
    Kişilik sona erer.Hukukidir.
  • Ölüm Karinesi(Tahmin)
    Ölümüne kesin gözle bakılacak kaybolmuş cesedin bulunamamasıdır.Ölü kaydı mahalin en büyük mülki amiri tarafından düşürülecektir.Ceset var ama tanınmıyorsa gene ölüm karinesidir.Süre zorunluluğu yoktur.
  • Birlikte Ölüm Karinesi
    Hangisi önce hangisi sonra öldüğü tayin edilemeyen aynı zamanda öldü kabul edilir.
    Bunun için bu kişiler birbirinin mirasçısı olamaz.
  • Gaiplik
    • Uzun zamandan beri haber alınamama durumunda;
      • Son haber alma tarihinden itibaren 5 yılın dolması ile mahkemeye başvurulur.
      • Mirasçıların gaip kişinin mirası üzerinde tam tasarruf hakkına sahip olabilmesi için son haber alma tarihinden itibaren 15 yıl geçmiş olması gerekir.
    • Ölüm tehlikesi içerisinde kaybolması durumunda;
      • 1 yılın dolmasıyla mahkemeye başvurulabilir.
      • Mirasçılar 5 yıl.

Dikkat!!!

  • Ölüm, ölüm karinesi, birlikte ölüm karinesi kararı verilerek kişiliği sona eren kimse evli ise evliliğide kendiliğinden sona erer.
  • Gaiplik kararı ile kişiliği sona eren kimsenin evliliği kendiliğinden sona ermez.Ayrıca talep gerekir.
  • Ölüm karinesi mahalin en büyük mülkü amirin emriyle nüfus kütüğüne ölü kaydının düşürülmesi ile olur.
  • Gaiplik kararını mahkeme verir.

Gerçek Kişilerde Ehliyet

  1. Hak Ehliyeti
    Tam ve sağ doğmak şartıyla ana rahmine düşme ile başlar.
    İlkeler

    • Genellik = Herkese hak ehliyeti tanınmıştır.
    • Eşitlik = Herkesin aynı kapsamda hak ehliyetine sahip olmasını ifade eder.Hak Ehliyeti pasif bir ehliyettir.
  2. Fiil Ehliyeti
    Bir kişinin kendi fiil ve işlemleriyle kendi lehine haklar, aleyhine borçlar yaratabilme gücüdür.
    Şartları

    • Ergin olmak
      • Olağan Erginlik
        Erginlik normal olarak 18 yaşın tamamlanması ile kazanılır.
        Kanuni Rüşt olarak adlandırılır.
      • Evlenme ile Erginlik
        17 yaşın tamamlanması suretiyle velinin rızası ile söz konusu olur.Olağan durum budur.
        Olağan üstü durumlarda 16 yaşın tamamlanıp evlenilmesine de hakim izin verebilir.
        Kişi en erken, taş çatlasa 16 yaşında evlenebilir.
      • Mahkeme Kararı ile Erginlik
        Kazai Rüşt adı da verilen kişinin hakim kararıyla ergin olmasıdır.

        • 15 yaşını tamamlamış olacak.
        • Velinin izni olacak
        • Küçüğün isteği
        • Sulh Hukuk Mahkemesinin kararı
        • Küçüğün menfaati

          En erken erginlik yaşı 15’tir.
          En erken evlenme erginliği 16’dır.

    • Ayırt etme gücüne sahip olmak
    • Kısıtlı olmamak
Tam Ehliyetliler

  • Ergin
  • Ayırt etme gücüne sahip
  • Kısıtlı olmayan kişilerdir.
  • Fiil ehliyetine sahiptirler.
  • İşledikleri haksız fiiller dolayısıyla sorumlulukları vardır.
Sınırlı Ehliyetliler

  • Evlenince sınırlı ehliyet olunur.
  • Danışman atanmışsada sınırlıdır.
Tam Ehliyetsizler

  • Ayırt etme gücünden yoksundur.
  • Hukuki işlem yapılamaz.

Örn,
3 yaşındaki çocuk.

Sınırlı Ehliyetsizler

  • Ayırt etme gücüne sahip
  • Lakin ergin olmayan kişi
  • Kısıtlı olan kişi
  • 30 yaşında kendisine yasal danışman atanmış bir kimse Sınırlı Ehliyetli.
  • Ayırt etme gücüne sahip 16 yaşındaki bir kimse Sınırlı Ehliyetsiz.
  • 40 yaşında akıl hastası Tam Ehliyetsiz.
  • Ayırt etme gücüne sahip, savurganlık nedeniyle kısıtlanan bir kimse Sınırlı Ehliyetsiz.
  • 3 yaşında bir çocuk Tam Ehliyetsiz.

Hısımlık

Kan Hısımlığı

  • Alt soy – Üst soy
  • Yan soy(Kardeş, dayı, teyze, amca)
  • Birinci derece hısımlar
  • İkinci derece hısımlar(Kardeşlerin hepsi)
  • Üçüncü derece hısımlar(Yiğen)

Doğumları sayıyoruz.

Annem -> Ben | Birinci derece hısım

Annem -> Ben, Ablam | İkinci derece hısım

Babanem -> Babam -> Ben | İkinci derece hısım

İlk 3 derece evlenemez.

Kayın Hısımlığı

Evlenme ile doğuyor.

Evlilikte eşler birbirinin hısmı değildir.

Eşinin neyi ise kanı çıkarıp kayı koyuyoruz.

Eşimin annesi;
Eşim için;
Anne -> Eşim | Birinci derece üst soy kan hısımı
Benim için ise Birinci derece üst soy kayın hısımı oluyor.

Eşimin abisi;
Eşim için;
Anne -> Eşim, Abi | İkinci derece yan soy kan hısımı
Benim için ise İkinci derece yan soy kayın hısımı oluyor.

Boşanınca eşinin üst ve alt soyuyla evlenemezsin.Ama yansoyuyla evlenebilirsin.Baldız baldan tatlıdır.

Evlat Edinmeden Doğan Hasımlık

b) Borçlar Hukuku


Sadece para değil.

Borç Unsurları
Alacak —- Edim —- Borç
Aralarındaki mevcut borç ilişkisi nedeniyle alacaklının borçludan isteği, borçlunun da yerine getirmekle hükümlü olduğu davranıştır.

Borç İlişkisi Doğuran Haller

Hukuki İşlem(Sözleşme)

İki tarafın belirli bir hukuki sonuca ulaşmak üzere karşılıklı irade beyanında bulunmalarıdır.

Örn;
Kira, satım, hizmet sözleşmeleri

Haksız Fiil

Başkasının şahıs varlığı veya malına zarar verilmesidir.Haksız fiilden borç sorumluluğunun ortaya çıkmasının şartları;

  • Hukuka aykırılık
  • İlliyet bağı
    Olay kişi arasında neden sonuç ilişkisi kurmaktır.
  • Kast-İhmal(Kusur)
  • Maddi-Manevi zarar

Örn;
Bir kimsenin evinin camına atılan taş ile kırılması.

Sebepsiz Zenginleşme

Bir kimsenin mal varlığının haklı bir sebep olmaksızın diğer bir kimsenin mal varlığı aleyhine çoğalmasıdır.Sebepsiz zenginleşmeden borcun ortaya çıkabilmesi için gereken şartlar;

  • Zenginleşme
  • Fakirleşme
  • İlliyet Bağı
  • Haklı bir sebebin bulunmaması

Örn;
Bir kişi borçlu olmadığı halde, borçlu olduğunu düşünerek başka bir kişiye para vermesi.

Borcu Sona Erdiren Sebepler

  • İfa
    Borcun borç ilişkisine uygun olarak yerine getirilmesidir.
  • İbra(Aklama)
    Alacaklının borçluyu borçtan kurtarması sonucu borcun sona ermesidir.
  • Yenileme(Tecdit)
    Mevcut bir borcun yeni bir borç yaratmak suretiyle sona erdirilmesidir.
  • Birleşme
    Alacaklı ve borçlu tarafın aynı kişide birleşmesi durumudur.
  • Zaman Aşımı
    Kanunda ön görülen belli bir sürenin geçmesi durumudur.

    Zaman aşımı alacaklının alacağını talep etmesini engeller.Borçlar kanununa göre borç eksik borç haline gelir.
    Eksik Borç doğuyor.

  • Kusursuz İmkansızlık
    Borç ilişkisi kurulduktan sonra ortaya çıkan ve borçlunun kusuru olmayan nedenlere bağlı olarak borcun ifasının imkansız hale gelmesidir.
  • Takas
    İki kişinin karşılıklı ve aynı cinsten olan borçlarını birbirini karşıladığı oranda sona erdirilmesidir.

b) Ticaret Hukuku


Alt Dalları

  • Ticari İşletme Hukuku
  • Şirketler Hukuku
  • Deniz Ticareti Hukuku
  • Sigorta Hukuku
  • Kıymetli Evrak Hukuku

b) Devletler Özel Hukuku


  • Uyrukluk(Tabiliyet)
    Kişileri ve şeyleri(uçak, gemi) devlete bağlayan hukuki ve siyasi bağdır.
  • Yabancılar Hukuku
    Yabancıların hangi haklardan yararlanabileceğini düzenler.
  • Vatandaşlık Çatışma
    • Kanunlar İhtilafı
      İngiliz – Türk mevzuya giriyor.Hangi ülkenin hangi mahkemesine göre bu mevzu çözülecek onu ayarlıyor.

Türk Vatandaşlığının Kaybedilmesi

Eğer devlete yamuk yaptıysan devlet seni vatandaşlıktan, İçişleri Bakanı teklifi Bakanlar Kurulunun kararıyla vatandaşlıktan çıkarır.

Yok eğer kendin isteyerek vatandaşlıktan çıkmak istiyorsan İçişleri Bakanı kararı olacaktır.

Hukuk Dalları/Örnekleyelim
Ahmet, Ayşe ile yaptığı resmi nikah sonucu evlenmiştir.(Medeni Hukuk/Aile Hukuku)Düğünden kısa bir süre sonra Ahmet’in dedesi vefat etmiş.(Medeni Hukuk/Kişi Hukuku)Ahmet’e de küçük bir dükkan ile bankada biraz para bırakmıştır.(Medeni Hukuk/Miras Hukuku)Ahmet kendisine kalan miras üzerinden doğan vergi borcunu ödedikten sonra(Kamu Hukuku/Vergi Hukuku) dükkanda halı ticaretine başlamıştır.(Özel Hukuk/Ticaret Hukuku)İşleri büyüyen Ahmet yanında iki kişi çalıştırmaya başlamıştır.(Karma Hukuk/İş Hukuku)Ancak günün birinde belediye encümeninin almış olduğu bir karar ile yol yapılacağı gerekçesiyle dükkanının kamulaştırılacağını öğrenmiş ve bu karara karşı mahkemeye iptal davası açmıştır.(Kamu Hukuku/İdare Hukuku)Görülen dava sonucunda mahkeme kamulaştırma kararını iptal etmiştir.İlerleyen günlerde Ahmet’in işleri bozulunca bir bara efkar dağıtmaya gitmiş.Ancak barda kavga çıkarmış ve iki kişiyi yaralamıştır.Ertesi gün adam yarala suçundan mahkemeye çıkartılan(Kamu Hukuku/Ceza Hukuku) Ahmet, mahkemede kendi lehine şahitlik edenler sayesinde cezasının ertelenmesi sonucunda serbest bırakılmıştır.(Kamu Hukuku/Yargılama Hukuku)Sonraki günlerde evliliğinde sorunlar yaşaması üzerine eşi Ayşe’den boşanan Ahmet(Medeni Hukuk/Aile Hukuku) gittiği bir tatil beldesinde tanıştığı Suriye’li bir kadın ile yıldırım nikahı yapmıştır.Ahmet böylede boş, beleş bir adam olmakla birlikte malın önde gidenidir….

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir